TET DSC Telugu Short Notes and Practice Test on Telangana Songs పాటలు, గేయాలు

(toc) Main Points

TET తెలుగు - పాటలు & గేయాలు (ముఖ్యమైన నోట్స్)

1. జానపద గేయాలు (Folklore Songs)

• నిర్వచనం: పెదవుల ద్వారా మౌఖికంగా ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాప్తి చెందిన పాటలను జానపద గేయాలు అంటారు.

• ముఖ్య లక్షణాలు:

  • లక్షణాలు: అజ్ఞాత కర్తృత్వం (రచయిత ఎవరో తెలియకపోవడం), ఆశు కవిత్వం (వెంటనే పాడటం), లయాత్మకత, మౌఖిక సంప్రదాయం.

  • పరిశోధకులు:

    • బి. రామరాజు ("తెలుగు జానపద గేయ సాహిత్యము" - తొలి పరిశోధన గ్రంథం).

    • ఆర్.వి.యస్. సుందరం ("ఆంధ్రుల జానపద విజ్ఞానం").

2. జానపద గేయాల వర్గీకరణ

1. పౌరాణిక గేయాలు: రామాయణ, భారత, భాగవత కథల ఆధారంగా పాడేవి (ఉదా: ఊర్మిళాదేవి నిద్ర, కుశలవుల యుద్ధం).

2. చారిత్రక గేయాలు / వీరగాథలు: వీరుల కథలు, శౌర్య ప్రతాపాలను పొగిడేవి (ఉదా: పల్నాటి వీరచరిత్ర, బొబ్బిలి పాట).

3. శ్రామిక గేయాలు: పనిపాటలు చేసుకునేటప్పుడు అలసట తెలియకుండా పాడేవి (ఉదా: నూర్పిడి పాటలు, ఏతము పాటలు, నాటు పాటలు).

4. కరుణ రస గేయాలు / సామాజిక గేయాలు: కష్టాలు, కన్నీళ్లు, సాంఘిక సమస్యలపై పాడేవి (ఉదా: సర్వాయి పాపని కథ).

5. పిల్లల పాటలు & జోల పాటలు: పిల్లలను నిద్రపుచ్చడానికి, ఆడించడానికి పాడేవి (ఉదా: జో అచ్యుతానంద, చందమామ రావే).

6. భక్తి & తత్త్వ గేయాలు: వేదాంత, ఆధ్యాత్మిక విషయాలను తెలిపేవి (ఉదా: కాలజ్ఞాన తత్త్వాలు).

3. గేయం - ప్రధాన అంశాలు (Poetic Forms)

• గేయం: మాత్రా ఛందస్సుతో, పాడుకోవడానికి అనువుగా ఉండే కవితా రూపం.

• మాత్రా ఛందస్సు: అక్షరాల సంఖ్యతో కాకుండా 'మాత్రల' గణన ఆధారంగా సాగేది.

• లలిత గీతాలు: శ్రావ్యమైన సంగీతం, భావయుక్తమైన సాహిత్యం ఉన్న గేయాలు.

• దేశభక్తి గేయాలు:

  • "దేశమును ప్రేమించుమన్నా" – గురజాడ అప్పారావు.

  • "ఏ దేశమేగినా ఎందు కాలిడినా" – రాయప్రోలు సుబ్బారావు.

4. పరీక్షల దృష్ట్యా ముఖ్యమైన బిట్స్ (Important Bits)

• తెలుగులో జానపద గేయాలపై తొలి పి.హెచ్.డి (PhD) చేసినవారు: డా॥ బి. రామరాజు.

• "శ్రమను మరచిపోవడానికి పాడే పాటలు" – శ్రామిక గేయాలు.

• గురజాడ అప్పారావు ఉపయోగించిన ప్రసిద్ధ గేయ ఛందస్సు – ముత్యాల సరాలు.

(link) Write Test