TET DSC  Telugu Proverbs సామెతలు

నిర్వచనాలు

• సామెతలకు జనస్తుతి, నానుడి, లోకోక్తి, శాస్త్రం ఈ పేర్లు ఉన్నాయి.
• 1869 M.W.కార్ అనే ఆంగ్లేయుడు “ఆంధ్రలోకోక్తి చంద్రిక” పేరుతో సామెతలను ప్రచురించారు.
• సామెతలను ఆంగ్లంలో “Proverbs" అంటారు.
• సామెతలను సంస్కృతంలో “లోకోక్తి” అంటారు.
• సామ్య శబ్ధం సామ్యతగా మారి సామెత అయిందని చిలుకూరి నారాయణరావు పేర్కొన్నారు.
• సమత అంటే సామ్యం. సామ్యం అంటే పోలిక, దృష్టాంతం.
• ఇవి కళ్ళకు కట్టినట్లుగా ఉండే ఉదాహరణలు.
• ఇవి వాక్యరూపంలో ఉంటాయి.

సామెతకు ఇతర భాషలలో పేర్లు

• సామెతలు - 90.
• సంస్కృతం - లోకోక్తి, సూక్తి, సుభాషితం.
• కన్నడం, తుళు - గాదె, నాణ్ణుడి, సామెత.
• తమిళం, మళయాళం - పళమళి, పళచొల్లు.
• హిందీ - కహావత్.

* సామెతకు పర్యాయపదాలు 

 నానుడి, జనశ్రుతి, సుద్దులు, శాస్తాలు (రాయలసీమ, ఉత్తర కర్ణాటక), సాటువ (నెల్లూరు)

సామెతలు

1. ఏటి ఆవలి ముత్యాలు తాటికాయలంత అన్నట్లు.
2. కాకర చెట్టుకు పానకం పోసినట్టు.
3. కనంది బిడ్డాకాదు కట్టనిది చీరాకాదు.
4. ఆరు నెలలు, సావాసం చేస్తే వారు వీరవుతారు.
5. చదువుకున్న వాడికన్నా చాకలి వాడు మేలు.
6. అంబలి తాగే వారు కొందరైతే మీసాలు ఎగబట్టేవారు మరి కొందరు.
7. అమ్మబోతే అడవి, కొనబోతే కొరవి.
8. ఇంటి పేరు కస్తూరి, ఇంట్లో గబ్బిలాల కంపు.
9. నీరు పల్లమెరుగు నిజం దేవుడెరుగు.
10. గుర్రం గుడ్డిదైనా దాణా తప్పదు.
11. దూరపు కొండలు నునుపు.
12. నిండిన కడుపు, నీతి ఎరుగదు.
13. పేనుకు పెత్తనమిస్తే తలంతా తెగ కొరికింది.
14. తిండికి తిమ్మరాజు పనికి పోతురాజు.
15. చందమామను చూసి కుక్కలు మొరిగినట్లు.
16. తన దీపమని ముద్దు పెట్టుకొన్నట్టు.
17. తన బలం కన్నా స్థాన బలం మిన్న.
18. సంకన పిల్లను పెట్టుకొని ఊరంతా వెతికినట్లు.
19. కాలే కడుపుకు మాడే గంజి
20. పంది బలిసినా నందితో సమానమా.
21. రౌతు కొద్ది గుఱ్ఱం, పిండి కొలది రొట్టె.
22. శంఖంలో పోస్తేగాని తీర్థం కాదు.
23. తాటి చెట్టు కింద పాలు తాగినట్టు.
24. గొర్రె ఏడిస్తే తోడేలుకు విచారమా !
25. ఆకలి రుచెరుగదు. నిద్ర సుఖమెరుగదు
26. ఇల్లు ఇరకాటం ఆలు మర్కటం.
27. అంతంత బీరకాయకద్దసేరు మసాల
28. దరిద్రునికి మాటలెక్కువ, తద్దినానికి కూరలెక్కువ.
29. మాటకు మాయింటికి కూటికి మీ ఇంటికి
30. అతి రహస్యం బట్టబయలు 
31. నక్క నదిల కొట్టుకుపోతూ ప్రపంచమంత మునుగు తుందన్నదట.
32. మావోనికి ముప్పై రెండు గుణాలు మంచియే రెండే రెండు
33.  పాడు తనకు దెలది ఒకడు చెపితే వినడు.
34. చెరువులు పడ్డాన్ని తీసి బావిలేసినట్లు.
35. చిల్లికి చింతపండొత్తినట్లు
36. గుమ్మినిండ గింజలుండాలె గూటాలో
37. గుట్టకు కట్టెలు మోసినట్లు
38. గాలికి గడ్డపారలు కొట్టుకపోయినయట.
39. కట్టకు పుట్టచేటు చెట్టుకు తొర్రచేటు.
40. ఏనుగు కూసున్నా గుర్రమంతెత్తు.
41. ఊరుదూరమైంది కాదు దగ్గరైంది.
42. ఉరికురికి కొట్టినా మోటపారలేదు.
43. ఈతకు లోతులేదు.
44. ఉడుకేసుకుని తిని తడకేసుకుని పన్నట్లు.
45. అక్కచుట్టమైతే లెక్కచుట్టమా.
46. కొన్నది బింకెడు కొసిరేది లొట్టెడు
47. ఎనుగర్ర (వెన్ను కర్ర) బలముంటే ఎన్ని వాసాలైనా ఎక్కియ్యచ్చు.
48. అన్నం లేక కోతిరూపు బట్టల్లేక బాంచ రూపు
49. దొప్పెడంబలి కోసం దోసిట్లంబలి ఒలుకపోసె
50. తోచని పనికి తక్కులాటెక్కువ 
51. రొట్టెలోనికంటె తునుకలోడే నయం 
52. కన్ను పెద్ద కడుపుచిన్న 
53. ఎన్నేషాలేసినా కూటికే ఎన్నేండ్లు బతికినా కాటికే
54. అయినోళ్ళకు ఆకుల్ల కానోళ్ళకు 
55. కంచాల్ల అంతట నానినా అరికాలుకింద నానది
56. అంగణంపట్టి గొడ్డు వంగడం పట్టి బిడ్డ
57. అంతంత బీరకాయ కద్దసేరు మసాల.
58. దంచిందానికి బుక్కిందే కూలి.
59. ఉపాసముంటే అప్పుదీరది. ఊపిరితో బొర్ర పెరగది.
60. ఎంగిలికెగ్గులేదు తాగుబోతుకు సిగ్గులేదు.
61. పొత్తులపని సుఖం. ఒంటిగ తిండి సుఖం.
62. పగటిముచ్చట పనికిచేటు. రాత్రి ముచ్చట నిద్రకు చేటు.
63. నాభికాడ చల్లబడితే నవాబుతోని జవాబియ్యచ్చు.
64. నాలుకమీద కాదు కడుపులుండాలె.
65. నాగుబామంత కోపం జెర్రిపోతంత పిరికి.
66. ధైర్యం దండిది చేయి మొండిది.
67. గవ్వ అందానిలేదు. గడియ పురుసతు లేదు.
68. పండుగైనంక అల్లుడచ్చినట్లు.
69. పందికొక్కు తనకిందికే దోసుకుంటది.
70. పండిన చెట్టు మీదనే బండలు పడేది.
71. నాయకుడు లేక నాటకమాడినట్లు.
72. నడిచే ఎద్దును పొడిచినట్లు.
73. తెగిన బొక్కెన నూతిల్దాక.
74. తిట్లకునీవు తిడికినేను.
75. గొర్రెలు దినెటోడు పోతె బర్రెలు తినెడ
76. సంకల పిల్లను పెట్టుకొని అంగడంత వెదికినట్లు.
77. ఉండనీడిస్తే పండ మంచమడిగినట్లు.
78. మాటలు నేర్చిన కుక్క ఉస్కో అంటే ఉస్కో అన్నదట.
79. అడుతని నెత్తి బుడతడు గొడ్డె బుడతని నెత్తి.
80. ఇంట్లో ఈగల మోత బయట పల్లకీల మోత
81. ఇటేటురమ్మంటే ఇల్లంతా నాదే అన్నడట.
82. మింగ మెతుకులేదు కాని మీసాలకు సంపెంగ నూనె.
83. దుష్టువాళ్ళకు పోచమ్మ భయపడతదట.
84. పట్టిపట్టి పంగనామాలు బెడితే గోడసాటుకు వోయి తుడుసుకున్నట్లు.
85. గోరుచుట్టమీద రోకటిపోటు
86. పెనం మీంచి పొయిలో పడ్డట్లు.
87.  ఉరిమి ఉరిమి మంగళం మీద పడ్డట్టు
88.  ఊరందరిదో దారి ఉలిపికట్టదో దారి
89.  సందిట్లో సడేమియా అన్నట్లు
90. గుమ్మడికాయలదొంగ అంటే భుజాలు తడుముకున్నట్లు
91. అంగట్లో అన్నీ ఉన్నా అల్లుడినోట్లో శని అన్నట్లు
92. పుణ్యం కొద్ది పురుషుడు దానం కొద్ది బిడ్డలు
93. తవ్వెడిస్తే తంగెళ్ళు పీకాలె
94. ఇంటింటికో మంటిపొయ్యి
95. అడిగినట్లిస్తే కడిగినట్లవుతది
96. కిందపడ్డా మీదికాలు నాదే
97. ఢిల్లీకి రాజైనా తల్లికి కొడుకే
98. కుండ పలిగినా కుక్క గుణం తెలిసె
99. చావుతప్పి కన్ను లొట్టపోయినట్లు
100. పోచమ్మ కుండపెడ్తా మైసమ్మ మాయం చేసె
101. పిల్ల పయిలం ముల్లె పయిలం
102. విత్తు చిన్న విచారం పెద్ద
103. సుఖమొస్తే మొహంకడుగ తీరికలేదన్నట్లు
104. ఎక్కినోంది గుర్రం ఏలినోంది రాజ్యం
105. చుట్టమై వచ్చి దయ్యమై పట్టె
106. ఉయ్యాల్లో బిడ్డను పెట్టి ఊరంతా వెతికినట్టు