TET DSC Psychology Think ఆలోచన Short Notes and Practice Test

ఉపాధ్యాయ అర్హత పరీక్ష (TET) సైకాలజీ (శిశు వికాసం మరియు పెడగాజీ) విభాగంలో "ఆలోచన" (Thinking) అనేది అతి ముఖ్యమైన అంశం. TET పరీక్షకు ఉపయోగపడేలా ప్రతి అంశాన్ని క్లియర్ నోట్స్ రూపంలో కింద ఇవ్వడం జరిగింది:

ఆలోచన (Thinking)

1. ఆలోచన - పరిచయం & నిర్వచనం:

 * అర్థం: ఆలోచన అనేది మానసిక ప్రక్రయ (Cognitive Process). సమస్య పరిష్కారానికి నాంది పలుకుతుంది.

 * నిర్వచనాలు:

   * సిల్వర్ మన్ (Silverman): "ఆలోచన అనేది జ్ఞానాత్మక సమాచారాన్ని మార్పు చేసే ప్రక్రయ."

   * గారెట్ (Garrett): "ఆలోచన అనేది ఒక గుప్తమైన/అవ్యక్తమైన నడవడిక (Implicit Behavior)."

   * రాస్ (Ross): "ఆలోచన అనేది జ్ఞానాత్మక అంశానికి చెందిన మానసిక చర్య."

2. ఆలోచన - లక్షణాలు (Characteristics):

 * ఇది అంతర్గత / గుప్త ప్రవర్తన (బయటకు కనిపించదు).

 * ఇది జ్ఞానాత్మక రంగానికి (Cognitive Domain) చెందినది.

 * ఆలోచన అనేది సమస్య పరిష్కార దృష్టితో మొదలవుతుంది.

 * ప్రతీకాలతో (Symbols), భావనలతో (Concepts), సంకేతాలతో ఆలోచన కొనసాగుతుంది.

3. ఆలోచన రకాలు (Types of Thinking):

J.P. గిల్ ఫర్డ్ (Guilford) ప్రధానంగా ఆలోచనను 2 రకాలుగా విభజించారు:

A. సమైక్య ఆలోచన (Convergent Thinking):

 * అర్థం: ఇవ్వబడిన వివిధ ఆధారాల లేదా సమాచారం ఆధారంగా ఒకే ఒక ఉత్తమమైన సరియైన ముగింపు లేదా పరిష్కారానికి రావడం.

 * లక్షణం: నిబంధనలు, సూత్రాలకు లోబడి ఉంటుంది.

 * సంబంధిత అంశం: ప్రజ్ఞ (Intelligence) సమైక్య ఆలోచనపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

 * ఉదాహరణ:

   * "భారతదేశ రాజధాని ఏది?" (జవాబు: న్యూఢిల్లీ మాత్రమే)

   * మల్టిపుల్ ఛాయిస్ ప్రశ్నలకు సరియైన సమాధానం గుర్తించడం.

B. విభిన్న ఆలోచన (Divergent Thinking):

 * అర్థం: ఒక సమస్యకు అనేక రకాల వినూత్నమైన / కొత్త పరిష్కారాలను అన్వేషించడం లేదా వివిధ కోణాల్లో ఆలోచించడం.

 * లక్షణం: స్వేచ్ఛాయుతమైనది, కొత్తదనం ఉంటుంది.

 * సంబంధిత అంశం: సృజనాత్మకత (Creativity) విభిన్న ఆలోచనపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

 * ఉదాహరణ:

   * "పేపర్ క్లిప్ (Paper clip) ను ఏ ఏ రకాలుగా ఉపయోగించవచ్చు?" (రకరకాల వినూత్న జవాబులు చెప్పడం).

4. ఇతర రకాల ఆలోచనలు (Other Types):

 * ప్రత్యక్ష ఆలోచన (Perceptual Thinking):

   * వస్తువులు, వ్యక్తులు లేదా విషయాలను నేరుగా చూస్తూ లేదా జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా పొందిన సమాచారంతో ఆలోచించడం. (ఉదా: చిన్న పిల్లలు ఎదురుగా ఉన్న బొమ్మను చూసి ఆలోచించడం).

 * అమూర్త ఆలోచన (Abstract Thinking):

   * ఎదురుగా లేని వస్తువులు, భావనలు, ప్రతీకాలు (Symbols) మరియు సూత్రాల గురించి ఆలోచించడం. (ఉదా: గణిత సూత్రాలు, న్యాయం, ధర్మం గురించి ఆలోచించడం).

 * సమీక్షాత్మక / విమర్శనాత్మక ఆలోచన (Critical Thinking):

   * ఒక విషయాన్ని గుడ్డిగా నమ్మకుండా, దానిలోని మంచి-చెడులు, సత్యాసత్యాలు, లాభనష్టాలను విశ్లేషించి నిర్ణయం తీసుకోవడం.

 * పరామర్శ ఆలోచన (Reflective Thinking):

   * గత అనుభవాలను పునరాలోచించుకుంటూ, సమస్యను క్రమబద్ధంగా పరిష్కరించడానికి చేసే ఆలోచన (జాన్ డ్యూయీ దీనికి ప్రాధాన్యమిచ్చారు).

5. ఆలోచనకు దోహదపడే అంశాలు (Tools / Elements of Thinking):

 * భాష (Language): ఆలోచనకు ముఖ్యమైన వాహకం.

 * ప్రతీకాలు / చిహ్నాలు (Symbols / Signs): మనసులో బొమ్మలు, గుర్తులతో ఆలోచించడం.

 * భావనలు (Concepts): వస్తువులు, సంఘటనల సాధారణీకరించిన రూపాన్ని మనసులో కలిగి ఉండటం.

 * ప్రతిమలు (Images): గత అనుభవాల మానసిక చిత్రాలు.

TET ప్రాముఖ్యతగల మోడల్ ప్రశ్నలు (Model Questions)

 * గిల్ ఫర్డ్ వర్గీకరణ ప్రకారం సృజనాత్మకతకు ఆధారమైన ఆలోచన ఏది?

   * (A) సమైక్య ఆలోచన

   * (B) విభిన్న ఆలోచన

   * (C) ప్రత్యక్ష ఆలోచన

   * (D) అమూర్త ఆలోచన

   * జవాబు: (B) విభిన్న ఆలోచన

 * ఒక బాలుడు "ప్లాస్టిక్ సీసాలతో ఏమేమి తయారు చేయవచ్చు?" అని అనేక కొత్త ఉపయోగాలను చెప్పాడు. ఆ బాలుడిలో ఉన్న ఆలోచన?

   * (A) Convergent Thinking

   * (B) Divergent Thinking

   * (C) Implicit Thinking

   * (D) Perceptual Thinking

   * జవాబు: (B) Divergent Thinking (విభిన్న ఆలోచన)

 * ఎదురుగా ఉన్న చిత్రాన్ని చూస్తూ వర్ణించడం అనేది ఏ రకమైన ఆలోచన?

   * (A) అమూర్త ఆలోచన

   * (B) ప్రత్యక్ష ఆలోచన

   * (C) విమర్శనాత్మక ఆలోచన

   * (D) చేదర్థకం

   * జవాబు: (B) ప్రత్యక్ష ఆలోచన

 * మల్టిపుల్ ఛాయిస్ (MCQ) ప్రశ్నలకు ఒకే సరియైన సమాధానాన్ని ఎన్నుకోవడం ఏ ఆలోచన కిందకు వస్తుంది?

   * (A) సమైక్య ఆలోచన (Convergent)

   * (B) విభిన్న ఆలోచన (Divergent)

   * (C) స్వేచ్ఛా ఆలోచన

   * (D) అమూర్త ఆలోచన

   * జవాబు: (A) సమైక్య ఆలోచన

 * TET కి ముఖ్యమైన కీ-పాయింట్:

   * ప్రజ్ఞ (Intelligence) = సమైక్య ఆలోచన (Convergent Thinking)

   * సృజనాత్మకత (Creativity) = విభిన్న ఆలోచన (Divergent Thinking)

Click here to write the Test