How to write Letter Writing, లేఖ రచన, लेखा रचना Points in English, Hindi, Telugu

లేఖారచన

భావ వ్యక్తీకరణ రూపాల్లో 'లేఖారచన' ప్రాచీనమైన మరియు వ్యవహారికమైన ముఖ్య ప్రక్రియ. వ్యక్తులు తమ సమాచారాన్ని, భావోద్వేగాలను లేదా సమస్యలను లిఖితపూర్వకంగా ఇతరులకు చేరవేయడానికి లేఖలను ఉపయోగిస్తారు.

లేఖలోని ప్రధాన భాగాలు (అంగాలు)

• స్థలము, తేదీ: లేఖ ప్రారంభంలో కుడివైపు పైభాగంలో రాయాలి. ఉదాహరణకు: హైదరాబాద్, తేది: 20-08-2026.
• సంబోధన: తేదీ క్రింది భాగంలో ఎడమవైపున లేఖ అందుకునే వ్యక్తి స్థాయి, సంబంధాన్ని బట్టి గౌరవవాచకంతో సంబోధించాలి.
• లేఖాంశం (విషయం / శరీర భాగం): చెప్పదలచుకున్న ముఖ్య విషయాన్ని పేరాల రూపంలో స్పష్టంగా రాయాలి.
• ముగింపు (ఉపసంహారం): లేఖ క్రింది భాగంలో కుడివైపు రాసేవారి సంతకం లేదా పేరు ఉండాలి (ఉదా: ఇట్లు, మీ విధేయుడు).
• చిరునామా (కార్డు/కవరుపై భాగం): ఎడమవైపు క్రింద లేఖ ఎవరికి చేరాలో వారి పూర్తి చిరునామా, పిన్‌కోడ్ స్పష్టంగా రాయాలి.

లేఖల రకాలు

• వ్యక్తిగత లేఖలు (ఆత్మీయ లేఖలు): తల్లిదండ్రులు, గురువులు, మిత్రులు, బంధువులకు యోగక్షేమాలు తెలుపుతూ రాసే లేఖలు.
• వ్యావహారిక లేఖలు (అధికారిక లేఖలు): సమస్యల పరిష్కారం కోసం అధికారులు, కార్యాలయాలు, ప్రజాప్రతినిధులకు రాసే దరఖాస్తులు, ఫిర్యాదులు, వినతిపత్రాలు.
• వ్యాపార లేఖలు: పుస్తకాలు, నిత్యావసర వస్తువుల ఆర్డర్లు, వాణిజ్య లావాదేవీలకు సంబంధించిన లేఖలు.

సంబోధనలు - ముగింపులు (పరీక్షకు అత్యంత ముఖ్యం)

గ్రహీత (ఎవరికి రాస్తున్నాం)	ప్రారంభ సంబోధన	ముగింపు (ఉపసంహారం)
తండ్రికి	పూజ్యులైన / తీర్థరూపులైన నాన్నగారికి	ఇట్లు తమరి విధేయుడైన కుమారుడు
తల్లికి	పూజ్యురాలైన / మాతృశ్రీ అమ్మగారికి	ఇట్లు తమరి ప్రేమాస్పదుడైన కుమారుడు
గురువులకు / పెద్దలకు	గౌరవనీయులైన / పూజ్యులైన గురువుగారికి	ఇట్లు తమరి విధేయుడు / ఆజ్ఞాబద్ధుడు
స్నేహితులకు	ప్రియమైన మిత్రమా / ఆప్తమిత్రునికి	నీ ప్రియమిత్రుడు / నీ స్నేహితుడు
చిన్నవారికి (తమ్ముడు/చెల్లెలు)	చిరంజీవి (చి॥) / ఆయుష్మాన్భవ	నీ శ్రేయోభిలాషి / నీ అన్నయ్య
అధికారులకు	గౌరవనీయులైన కమిషనర్ గారికి / ఆర్యా / అయ్యా	ఇట్లు తమ విధేయుడు / భవదీయుడు / విశ్వాసపాత్రుడు
వ్యాపార సంస్థలకు	అయ్యా / మహోదయా	ఇట్లు భవదీయుడు / మీ నమ్మకస్తుడు

1. అధికారిక లేఖలు 

          అధికారికమైనవి మరియు వ్యాపార లేదా అధికారిక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించబడతాయి, వీటిలో ఫిర్యాదు లేఖలు, ఎడిటర్‌కు లేఖలు మరియు ఉద్యోగ దరఖాస్తులు ఉన్నాయి. 

2. అనధికారిక లేఖలు 

       వ్యక్తిగతమైనవి మరియు స్నేహితులు, కుటుంబం లేదా బంధువులకు వ్రాయబడతాయి. 

1. అధికారిక లేఖలు

ఫిర్యాదు లేఖ: ఉత్పత్తి లేదా సేవ గురించి ఫిర్యాదు చేయడానికి. 

ఎడిటర్‌కు లేఖ: ఒక వార్తాపత్రిక ఎడిటర్‌కు ఒక ప్రజా సమస్యపై అభిప్రాయం లేదా ఆందోళనను వ్యక్తం చేయడం. 

విచారణ లేఖ: కోర్సు లేదా ఉత్పత్తి గురించి వంటి సమాచారాన్ని కోరడానికి. 

ఆర్డర్ చేసే లేఖ: వస్తువుల కోసం ఆర్డర్ చేయడానికి. 

ఉద్యోగ దరఖాస్తు: ఉద్యోగం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి. 

ప్రభుత్వ అధికారి లేదా అధికారానికి లేఖ: ప్రిన్సిపాల్, పోలీసు లేదా ప్రభుత్వ విభాగానికి రాయడం వంటి అధికారిక ప్రయోజనాల కోసం. 

1. ఫార్మల్ లెటర్ ( అధికారిక లేఖ ) అంటే ఏమిటి?

           అధికారిక లేఖలు అంటే వారి అధికారిక హోదాలో ఉన్న వ్యక్తులకు లేదా ఒక సంస్థకు వ్రాసే అధికారిక లేఖలు . అవి స్వభావరీత్యా అధికారికమైనవి. అలాంటి లేఖలలో ఏదీ వ్యక్తిగతంగా లేదా సన్నిహితంగా ఉండకూడదు. విచారణ, ఆదేశాలు, డబ్బు బదిలీ, సూచన, అభ్యర్థన, ఫిర్యాదులను బుక్ చేయడం, నష్టం మరియు క్షమాపణ వంటి అంశాలతో. మీ లేఖను సరిగ్గా రూపొందించడం, పాయింట్‌కి కట్టుబడి ఉండటం మరియు అధికారిక స్వరాన్ని కొనసాగించడం ముఖ్యం. ఇవి కఠినమైన మరియు నిర్దిష్ట ఆకృతిలో వ్రాయబడిన లేఖలు.

అధికారిక లేఖల రకాలు

చర్చించినట్లుగా వివిధ రకాల అధికారిక అక్షరాలు ఉన్నాయి మరియు వాటిని సాధారణంగా ఈ క్రింది పదాల క్రింద లేబుల్ చేయవచ్చు:

• వ్యాపార లేఖలు
• విచారణ లేఖ
• ఫిర్యాదు లేఖ
• ఆర్డర్ ఇచ్చే లేఖ
• అధికారిక లేఖలు
• రాజీనామా లేఖ
• ఫిర్యాదు లేఖ
• ప్రిన్సిపాల్‌కు లేఖ
• ప్రసూతి సెలవు దరఖాస్తు
• ఉద్యోగ దరఖాస్తు / కవర్ లెటర్
• బ్యాంకు మేనేజర్ కు లేఖ
• పోలీసులకు లేఖ..
• ప్రభుత్వానికి లేఖ
• వార్తాపత్రికలకు లేఖలు
• ఎడిటర్‌కు లేఖ

టెట్ (TET) పరీక్షా దృష్టికోణంలో కీలక అంశాలు

• వరుస క్రమం: లేఖ రచనలో అంగాల క్రమం: స్థలము/తేదీ \rightarrow సంబోధన \rightarrow లేఖాంశం \rightarrow ముగింపు \rightarrow చిరునామా.
• విషయం & సందర్భం: 'విషయం' (Subject), 'సందర్భం/సూచన' (Reference) అనేవి కేవలం అధికారిక, వ్యావహారిక లేఖల్లో మాత్రమే ఉంటాయి; వ్యక్తిగత లేఖల్లో వీటికి స్థానం ఉండదు.
• ప్రాచీన సంబోధనలు: తండ్రిని ఉద్దేశించి ఉపయోగించే 'తీర్థరూపులైన', చిన్నవారిని ఆశీర్వదిస్తూ రాసే 'చిరంజీవి' వంటి పదాలపై టెట్ లో నేరుగా ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.

• విరామ చిహ్నాలు: స్థలం పక్కన కామా (,), తేదీ చివర ఫుల్‌స్టాప్ (.), సంబోధన పక్కన కామా (,), ముగింపు పక్కన కామా (,) తప్పనిసరిగా పాటించాలి.

Model Telugu Letters in Pdf 

Download 

Letter Writing 

Letter writing is an essential form of written communication in language pedagogy, evaluated frequently in the Teacher Eligibility Test (TET) for structural rules, tone, and conventional conventions.

Key Components of a Letter

• Place and Date (Sthalamu, Tedi): Placed at the top right corner. (e.g., Karimnagar, Date: 30-08-2026.)
• Salutation (Sambodhana): Written on the left margin below the date line, adapted to the relationship with the recipient.
• Body of the Letter (Lekhamsam): The core content organized into structured, coherent paragraphs.
• Subscription / Sign-off (Upasamharam): Concluding courtesy phrase and signature at the bottom right.
• Superscription / Address (Chirunama): Recipient's full name, designation, address, and PIN code on the lower left.

Classification of Letters

• Personal / Informal Letters (Vyakthigata Lekhalu): Addressed to family members, relatives, mentors, and friends regarding personal affairs.
• Official / Formal Letters (Vyavaharika Lekhalu): Applications, petitions, grievances, or administrative representations submitted to authorities and officials.
• Business Letters (Vyapara Lekhalu): Commercial correspondence relating to trade, inventory orders, book purchases, or financial transactions.

Standard Salutations & Closings (High-Yield for TET)

Recipient	Telugu Formal Salutation	English Equivalent	Telugu Subscription (Closing)	English Closing
Father	తీర్థరూపులైన / పూజ్యులైన నాన్నగారికి	Respected Father	ఇట్లు తమరి విధేయుడైన కుమారుడు	Yours obediently / Your loving son
Mother	పూజ్యురాలైన / మాతృశ్రీ అమ్మగారికి	Respected Mother	ఇట్లు తమరి ప్రేమాస్పదుడైన కుమారుడు	Your loving son/daughter
Teachers / Elders	గౌరవనీయులైన / పూజ్యులైన గురువుగారికి	Respected Sir/Teacher	ఇట్లు తమరి విధేయుడు / ఆజ్ఞాబద్ధుడు	Yours obediently
Friends	ప్రియమైన మిత్రమా	Dear Friend	నీ ప్రియమిత్రుడు	Yours affectionately / Your sincere friend
Younger Siblings	చిరంజీవి (చి॥) / ఆయుష్మాన్భవ	Dear (Name)	నీ శ్రేయోభిలాషి / నీ అన్నయ్య	Your well-wisher / Loving brother
Officials / Authorities	గౌరవనీయులైన అధికారి గారికి / ఆర్యా	Respected Sir/Madam	ఇట్లు తమ విధేయుడు / భవదీయుడు	Yours faithfully / Yours truly
Commercial Agencies	అయ్యా / మహోదయా	Dear Sir/Madam	భవదీయుడు / మీ నమ్మకస్తుడు	Yours faithfully

Crucial Exam Pointers for TET

• Structural Sequence: The mandatory sequence must be memorized: Heading (Place/Date) \rightarrow Salutation \rightarrow Body \rightarrow Subscription \rightarrow Superscription (Address).
• Subject & Reference: "Subject" (Vishayam) and "Reference" (Sandharbham) are strictly restricted to official/formal letters. They are never used in informal or personal letters.
• Traditional Telugu Terms: Questions often target classical Telugu honorifics, such as using Teertharupulaina (తీర్థరూపులైన) exclusively for a father and Chiranjeevi (చిరంజీవి) for younger individuals.
• Punctuation Rules: A comma follows the location, salutation, and subscription; a full stop ends the date and the complete address.

पत्र लेखन

पत्र लेखन भाषा शिक्षण और अभिव्यक्ति का एक प्रमुख लिखित माध्यम है, जिससे संबंधित प्रश्न शिक्षक पात्रता परीक्षा (TET) में प्रारूप, शब्दावली और व्याकरणिक नियमों पर पूछे जाते हैं।

पत्र के मुख्य अंग

• स्थान और दिनांक: पत्र के शीर्ष पर (परंपरागत रूप से दाईं ओर, आधुनिक प्रारूप में बाईं ओर) लिखा जाता है।
• संबोधन: जिसे पत्र लिखा जा रहा है, उसके संबंध और पद के अनुसार प्रयुक्त सम्मानसूचक शब्द।
• अभिवादन / शिष्टाचार: संबोधन के ठीक नीचे लिखा जाने वाला औपचारिक या अनौपचारिक शिष्टाचार सूचक शब्द।
• विषय-वस्तु (कलेवर): पत्र का मुख्य भाग, जिसे अनुच्छेदों में सुगठित और स्पष्ट भाषा में लिखा जाता है।
• समाप्ति (स्वनिर्देश): पत्र के अंत में लेखक द्वारा संबंध और अपने नाम/हस्ताक्षर का उल्लेख (उदा: भवदीय, आपका आज्ञाकारी)।
• पता (प्रेषिती का पता): लिफाफे या पत्र के अंत में पत्र प्राप्त करने वाले का नाम, पद, पता और पिन कोड।

पत्रों के प्रकार

• अनौपचारिक पत्र (व्यक्तिगत पत्र): माता-पिता, भाई-बहन, मित्रों और संबंधियों को लिखे जाने वाले पारिवारिक व सामाजिक पत्र।
• औपचारिक पत्र (कार्यालयी / प्रार्थना पत्र): विद्यालय के प्रधानाचार्य, सरकारी विभागों, समाचार पत्र संपादकों अथवा अधिकारियों को लिखे जाने वाले आवेदन पत्र या शिकायती पत्र।
• व्यावसायिक पत्र: दुकानदारों, प्रकाशकों या व्यापारिक कंपनियों को सामग्री मंगवाने, पूछताछ करने या व्यावसायिक लेन-देन के लिए लिखे जाने वाले पत्र।

संबोधन, अभिवादन और समाप्ति तालिका (TET परीक्षा के लिए महत्वपूर्ण)

पत्र पाने वाला (संबोध्य)	आरंभिक संबोधन	अभिवादन	समाप्ति (स्वनिर्देश)
पिता / माता	पूज्य / पूजनीय / श्रद्धेय	सादर चरण स्पर्श / सादर प्रणाम	आपका आज्ञाकारी / स्नेहाकांक्षी पुत्र
गुरुजन / बड़े संबंधी	आदरणीय / श्रद्धेय महोदय	सादर प्रणाम / सादर नमस्कार	आपका कृपापात्र / विनीत
मित्र / सहपाठी	प्रिय / प्रियवर / मित्रवर	सप्रेम नमस्ते / नमस्कार	तुम्हारा अभिन्न मित्र / स्नेही
छोटा भाई / बहन / अनुज	प्रिय / चिरंजीव (चि०) / आयुष्मान	शुभाशीर्वाद / सस्नेह आशीष	तुम्हारा शुभचिंतक / तुम्हारा अग्रज
अधिकारी / प्रधानाचार्य	महोदय / मान्यवर / श्रीमान	— (औपचारिक पत्रों में अभिवादन नहीं होता)	भवदीय / प्रार्थी / आपका आज्ञाकारी शिष्य
व्यापारी / प्रकाशक	महोदय / सज्जन	—	भवदीय / आपका विश्वासी

TET परीक्षा की दृष्टि से मुख्य नियम

• विषय (Subject) का प्रयोग: 'विषय' और 'संदर्भ' केवल औपचारिक एवं व्यावसायिक पत्रों में अनिवार्य होते हैं; व्यक्तिगत (अनौपचारिक) पत्रों में 'विषय' का उल्लेख नहीं किया जाता।
• अभिवादन का नियम: प्रार्थना पत्रों, संपादकीय पत्रों या सरकारी अधिकारियों को लिखे जाने वाले पत्रों में 'सादर प्रणाम' या 'नमस्ते' जैसे अभिवादन शब्दों का प्रयोग नहीं होता। सीधे 'महोदय' संबोधन से शुरुआत होती है।
• अंगों का सही क्रम: स्थान/दिनांक \rightarrow संबोधन \rightarrow अभिवादन \rightarrow विषय-वस्तु \rightarrow स्वनिर्देश/हस्ताक्षर \rightarrow प्रेषिती का पता।
• विराम चिह्न: संबोधन और स्वनिर्देश के बाद अल्पविराम (,) का प्रयोग अनिवार्य माना जाता है (उदा: पूज्य पिताजी,, भवदीय, )।

خط

خط نویسی (مکتوب نگاری) تحریری ابلاغ اور ترسیل کا اہم ذریعہ ہے، جس کے ارکان، زبان و بیان اور اسلوب سے متعلق سوالات ٹیچرز اہلیت کے امتحان (TET) میں کثرت سے پوچھے جاتے ہیں۔

خط کے بنیادی اجزاء (ارکان)

• پیشانی (مقام اور تاریخ): خط کے آغاز میں دائیں جانب خط تحریر کرنے کی جگہ اور تاریخ لکھی جاتی ہے۔
• القاب: مکتوب الیہ (جسے خط لکھا جا رہا ہو) کے مرتبے، رشتے اور عمر کے مطابق تعظیمی کلمات۔
• آداب و تسلیمات: القاب کے بعد آداب، سلام یا دعائیہ الفاظ درج کیے جاتے ہیں۔
• نفسِ مضمون (متن): خط کا اصل مدعا، جسے پیراگراف کی شکل میں سلیس، شائستہ اور واضح انداز میں پیش کیا جاتا ہے۔
• خاتمہ (اختتام): خط کے اختتام پر مکتوب نگار کا اپنے تعلق کے اظہار والے الفاظ اور دستخط/نام۔
• مکتوب الیہ کا پتہ: خط کے آخر میں یا لفافے پر پانے والے کا مکمل نام، عہدہ اور ڈاک کا پتہ بمع پن کوڈ۔

خطوط کی اقسام

• نجی یا ذاتی خطوط (غیر رسمی): والدین، اساتذہ، بھائی بہن، دوستوں اور اعزہ و اقارب کو خیریت جاننے یا ذاتی امور کے لیے لکھے جانے والے مراسلات۔
• سرکاری یا دفتری خطوط (رسمی): محکموں، افسران، مجاز حکام یا تعلیمی اداروں کو شکایات، اجازت، تبادلے یا تقرری کے لیے دی جانے والی درخواستیں اور عریضے۔
• کاروباری یا تجارتی خطوط: پبلشرز، دکانداروں، یا تجارتی کمپنیوں کو کتب، اشیاء منگوانے یا کاروباری لین دین کے لیے لکھے جانے والے خطوط۔

القاب، آداب اور خاتمہ (TET امتحانی نقطۂ نظر سے اہم)

مکتوب الیہ (خط پانے والا)	القاب (ابتدائی کلمات)	آداب / سلام	خاتمہ (اختتامی کلمات)
والد محترم	قبلہ و کعبہ والد صاحب / محترم ابا جان	السلام علیکم ورحمۃ اللہ	آپ کا فرمانبردار بیٹا
والدہ محترمہ	محترمہ امی جان / مادرِ مہربان	تسلیمات / السلام علیکم	آپ کا نیازمند / دعا گو بیٹا
استاد / بزرگ	محترم و مکرم استادِ محترم / جنابِ عالی	سلام مسنون / آداب	آپ کا شاگردِ رشید / نیازمند
دوست / ہم عمر	پیارے دوست / یارِ عزیز / مخلص دوست	السلام علیکم / سلامت رہو	آپ کا مخلص / سچا دوست
چھوٹا بھائی / بہن	عزیز برادر / نورِ چشم / پیاری بہن	جیتے رہو / دعائیں	تمہارا خیر خواہ / دعا گو بھائی
افسران / حکام	جنابِ عالی / عالی جناب / محترم مہودے	— (رسمی خطوط میں سلام چھوڑ دیا جاتا ہے)	درخواست گزار / آپ کا تابع دار / نیاز مند
تاجر / کتب فروش	مکرمی و محترمی / جناب مینیجر صاحب	تسلیمات / آداب	خیر اندیش / فقط

TET امتحان کے لیے اہم رہنما نکات

• ارکان کی ترتیب: خط کے اجزاء کی ترتیب: پیشانی (مقام و تاریخ) \rightarrow القاب \rightarrow آداب \rightarrow نفسِ مضمون \rightarrow خاتمہ \rightarrow مکتوب الیہ کا پتہ۔
• موضوع (Subject) کا اطلاق: 'عنوان' یا 'موضوع' کا استعمال صرف دفتری، سرکاری اور تجارتی خطوط میں لازمی ہوتا ہے؛ نجی یا ذاتی خطوط میں موضوع درج نہیں کیا جاتا۔
• اصطلاحات: 'مکتوب نگار' (خط لکھنے والا)، 'مکتوب الیہ' (جس کو خط لکھا جائے)، اور 'مکتوب' (خود خط کو کہا جاتا ہے) کے لغوی مفاہیم پر اکثر سوالات پوچھے جاتے ہیں۔
• رموز و اوقاف: القاب کے بعد ندائیہ نشان (!)، آداب کے بعد ختمہ یا ندائیہ، اور تاریخ کے بعد درست علامات کا استعمال لازمی معیار مانا جاتا ہے۔