క్రియలు - రకాలు (తెలుగు వ్యాకరణం)

క్రియలు - రకాలు (తెలుగు వ్యాకరణం)

క్రియ నిర్వచనం:

వాక్యంలో పనిని గానీ, స్థితిని గానీ, భావాన్ని గానీ తెలిపే పదాన్ని క్రియ అంటారు. ఉదాహరణలు: తిను, వెళ్లు, చదువు, ఆడు, నవ్వు, ఉంది, అయింది మొదలైనవి.

క్రియల రకాలు:

తెలుగు వ్యాకరణంలో క్రియలను ప్రధానంగా క్రింది రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:

1. సకర్మక క్రియ - అకర్మక క్రియ

• సకర్మక క్రియ (Transitive Verb): క్రియ యొక్క ఫలితం 'కర్మ' (Object) మీద పడే క్రియను సకర్మక క్రియ అంటారు. (వాక్యంలో "ఎవరిని?", "ఏమిటి?" అనే ప్రశ్నలకు సమాధానం వస్తే అది సకర్మక క్రియ అవుతుంది).
  • ఉదాహరణలు:
    • రాముడు పండు తిన్నాడు. (ఏమి తిన్నాడు? పండు - కర్మ)
    • సీత పాట పాడింది. (ఏమి పాడింది? పాట - కర్మ)
• అకర్మక క్రియ (Intransitive Verb): కర్మ లేని క్రియను అకర్మక క్రియ అంటారు. ఇందులో కర్మ ఉండదు; కేవలం కర్త (Subject), క్రియ మాత్రమే ఉంటాయి.
  • ఉదాహరణలు:
    • పక్షి ఎగరింది.
    • పిల్లవాడు నవ్వాడు.
    • రవి పడుకున్నాడు.

2. సమాపక క్రియ - అసమాపక క్రియ

• సమాపక క్రియ (Finite Verb): వాక্যের భావాన్ని పూర్తిగా ముగించే క్రియను సమాపక క్రియ అంటారు. దీనివల్ల వాక్యం పూర్తి అర్థాన్ని ఇస్తుంది.
  • ఉదాహరణలు:
    • రాముడు బడికి వెళ్ళాడు.
    • వర్షం కురిసింది.
• అసమాపక క్రియ (Non-finite Verb): భావాన్ని పూర్తి చేయకుండా, అర్ధం కోసం వేరొక సమాపక క్రియపై ఆధారపడే క్రియను అసమాపక క్రియ అంటారు. (ఇవి సాధారణంగా 'ఇ', 'ఉ' తో అంతమవుతాయి).
  • ఉదాహరణలు:
    • అన్నం తిని (బైటికి వెళ్ళాడు) - 'తిని' అనేది అసమాపక క్రియ.
    • పుస్తకం చదివి (నిద్రపోయాడు).

3. ప్రధాన క్రియ - సహాయ క్రియ

• ప్రధాన క్రియ (Main Verb): వాక్యంలో జరిగే ముఖ్యమైన ప్రధానమైన పనిని తెలిపే క్రియ.
• సహాయ క్రియ (Auxiliary Verb): ప్రధాన క్రియకు తోడుగా నిలిచి కాలం, నిశ్చయం లేదా సామర్థ్యాన్ని తెలిపే క్రియ.
  • ఉదాహరణలు:
    • అతను ఈ పని చేయగలడు. (చేయు = ప్రధాన క్రియ, గలడు = సహాయ క్రియ)
    • ఆమె బడికి వెళ్లవలెను.

4. ప్రయోజక క్రియ (Causative Verb):

కర్త తానే స్వయంగా ఆ పని చేయకుండా, వేరొకరి చేత ఆ పని చేయించడాన్ని తెలిపే క్రియను ప్రయోజక క్రియ అంటారు.

• ఉదాహరణలు:
  • ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థి చేత పాఠం చదివించాడు.
  • తల్లి కూతురుతో అన్నం తినిపించింది.

  
  

టెట్ (TET) పరీక్షా తయారీ కోసం 'క్రియలు - రకాలు' అంశంపై ముఖ్యమైన మాదిరి ప్రశ్నలు మరియు సమాధానాలు టెక్స్ట్ రూపంలో కింద ఇవ్వబడ్డాయి:

టెట్ మాదిరి ప్రశ్నలు - క్రియలు

1. వాక్యంలో పనిని గానీ, స్థితిని గానీ, భావాన్ని గానీ తెలిపే పదాన్ని ఏమంటారు? ఎ) నామవాచకం బి) సర్వనామం సి) విశేషణం డి) క్రియ సమాధానం: డి) క్రియ

2. "రాముడు పండు తిన్నాడు" - ఈ వాక్యంలో 'తిన్నాడు' అనేది ఏ క్రియ? ఎ) అకర్మక క్రియ బి) సకర్మక క్రియ సి) అసమాపక క్రియ డి) ప్రయోజక క్రియ సమాధానం: బి) సకర్మక క్రియ (ఎమి తిన్నాడు? పండు - కర్మ ఉంది)

3. కింది వాటిలో 'అకర్మక క్రియ'కు ఉదాహరణ ఏది? ఎ) సీత పాట పాడింది బి) రవి పుస్తకం చదివాడు సి) పక్షి ఎగరింది డి) బాలుడు బంతి కొట్టాడు సమాధానం: సి) పక్షి ఎగరింది (ఇందులో కర్మ లేదు)

4. "అన్నం తిని బడికి వెళ్ళాడు" - ఈ వాక్యంలో 'తిని' అనేది ఏ క్రియ? ఎ) సమాపక క్రియ బి) అసమాపక క్రియ సి) ప్రయోజక క్రియ డి) సహాయ క్రియ సమాధానం: బి) అసమాపక క్రియ (అర్థం పూర్తి కాలేదు)

5. కర్త తానే స్వయంగా ఆ పని చేయకుండా, వేరొకరి చేత ఆ పని చేయించడాన్ని తెలిపే క్రియ ఏది? ఎ) సకర్మక క్రియ బి) అకర్మక క్రియ సి) ప్రయోజక క్రియ డి) సమాపక క్రియ సమాధానం: సి) ప్రయోజక క్రియ

6. "ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థి చేత పాఠం చదివించాడు" - ఈ వాక్యంలో క్రియ ఏ రకానికి చెందింది? ఎ) ప్రయోజక క్రియ బి) సహాయ క్రియ సి) సమాపక క్రియ డి) అకర్మక క్రియ సమాధానం: ఎ) ప్రయోజక క్రియ

7. వాక్య భావాన్ని పూర్తిగా ముగించే క్రియను ఏమంటారు? ఎ) అసమాపక క్రియ బి) సమాపక క్రియ సి) సహాయ క్రియ డి) అకర్మక క్రియ సమాధానం: బి) సమాపక క్రియ