TET DSC Psychology Interests అభిరుచులు Short Notes and Practice Test

B.Ed (బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్) / D.El.Ed సైకాలజీ (విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం) లో అభిరుచులు (Interests) అనేది వైయక్తిక భేదాలు (Individual Differences) మరియు అభ్యాసకుని వికాసం విభాగంలో అతి ముఖ్యమైన అంశం. TET / DSC పరీక్షల దృష్టికోణంలో ఈ క్రింది అంశాలు చాలా ముఖ్యం:

1. అభిరుచి – నిర్వచనం & భావన (Concept & Definition)

 * అభిరుచి (Interest): ఒక వ్యక్తి ఒక వస్తువు, వ్యక్తి, ప్రక్రియ లేదా చర్య పట్ల చూపే మానసిక ఆకర్షణ, శ్రద్ధ లేదా ఇష్టాన్ని "అభిరుచి" అంటారు.

 * లాటిన్ మూలం: 'Interest' అనే ఆంగ్ల పదం 'Interesse' అనే లాటిన్ పదం నుండి వచ్చింది. ಇದರ అర్థం "మధ్యన ఉండటం" (to be in between) లేదా "ముఖ్యమైనది/ప్రయోజనకరమైనది".

ముఖ్యమైన నిర్వచనాలు (Important Definitions):

 * మెక్‌డూగల్ (McDougall): "అభిరుచి అనేది సుప్తచేతనంలో ఉన్న అవధానం (Interest is latent attention)."

   * (అనగా, అవధానం అనేది క్రియాశీలకంగా ఉన్న అభిరుచి - Attention is in-active interest).

 * క్రో & క్రో (Crow & Crow): "ఒక వ్యక్తి లేదా వస్తువు పట్ల ఆకర్షితులవడం, దానితో సంబంధం కలిగి ఉండటం లేదా దాని వైపు దృష్టి సారించడమే అభిరుచి."

 * బింగ్‌హామ్ (Bingham): "ఒక ప్రత్యేకమైన చర్యలో నిమగ్నమవ్వాలనే ప్రేరణే అభిరుచి."

2. అభిరుచుల రకాలు (Types of Interests)

సాధారణంగా అభిరుచులను 3 రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు:

 * వ్యక్తపరిచే అభిరుచులు (Expressed Interests):

   * వ్యక్తి ప్రత్యక్షంగా మాటల ద్వారా లేదా రాత ద్వారా తెలిపే అభిరుచులు.

   * ఉదాహరణ: "నాకు సంగీతం అంటే ఇష్టం", "నాకు క్రికెట్ ఆడటం ఇష్టం" అని చెప్పడం.

 * వ్యక్తపరిచే చర్యల/ప్రదర్శిత అభిరుచులు (Manifest Interests):

   * వ్యక్తి ప్రవర్తన లేదా చర్యల ఆధారంగా గమనించే అభిరుచులు.

   * ఉదాహరణ: ఒక విద్యార్థి ఖాళీ సమయంలో పుస్తకాలు చదువుతుంటే, అతనికి పఠనంపై అభిరుచి ఉందనడం.

 * మాపనం చేసిన అభిరుచులు (Tested/Measured Interests):

   * ప్రామాణికమైన అభిరుచి శోధికలు (Standardized Interest Inventories) ద్వారా కొలిచే అభిరుచులు.

3. అభిరుచులను మాపనం చేసే సాధనాలు (Assessment of Interests)

TET పరీక్షల్లో ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్నలు అభిరుచి మాపనుల నుంచే వస్తాయి:

 * స్ట్రాంగ్ వృత్తి అభిరుచుల పట్టిక (Strong Vocational Interest Blank - SVIB):

   * రూపకర్త: ఈ.కె. స్ట్రాంగ్ (E.K. Strong).

   * ఇది వివిధ వృత్తుల్లో ఉన్న వ్యక్తుల అభిరుచులను మాపనం చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.

 * కుడర్ ప్రాధాన్యతల నమోదు (Kuder Preference Record - KPR):

   * రూపకర్త: జి.ఎఫ్. కుడర్ (G.F. Kuder).

   * ఇది వివిధ రకాల వృత్తిపరమైన/అకాడమిక్ రౌండ్ల ఆధారంగా (ఉదా: సాహిత్య, వైజ్ఞానిక, కళాత్మక, సేవా దృక్పథం) అభిరుచులను కొలుస్తుంది.

 * థర్‌స్టన్ వృత్తి అభిరుచుల పట్టిక (Thurstone Interest Schedule):

   * రూపకర్త: ఎల్.ఎల్. థర్‌స్టన్ (L.L. Thurstone).

 * చాటర్జీ నాన్-వెర్బల్ ఇంట్రెస్ట్ ఇన్వెంటరీ (Chatterjee Non-Verbal Interest Inventory):

   * భారతదేశంలో అభివృద్ధి చేసిన ప్రముఖ మాపని.

4. అభిరుచుల లక్షణాలు (Characteristics of Interests)

 * జన్మతః మరియు ఆర్జితమైనవి: అభిరుచులు సహజసిద్ధంగా (జన్మతః) ఉండవచ్చు లేదా పరిసరాల ప్రభావం వల్ల (ఆర్జితం) ఏర్పడవచ్చు.

 * స్థిరత్వం: వయస్సు పెరిగే కొద్దీ మరియు అనుభవాల వల్ల అభిరుచులలో మార్పులు వస్తాయి. టీనేజ్ (కౌమారదశ) తర్వాత అభిరుచులలో స్థిరత్వం పెరుగుతుంది.

 * అవధానం & ప్రేరణతో సంబంధం: అభిరుచి ఉన్న చోట అవధానం (Attention) మరియు అంతర్గత ప్రేరణ (Intrinsic Motivation) ఎక్కువగా ఉంటాయి.

5. బోధన - అభ్యాసనంలో అభిరుచి పాత్ర (Educational Implications)

 * అవధానాన్ని పెంపొందించడం: విద్యార్థికి విషయంపై అభిరుచి ఉన్నప్పుడు శ్రద్ధ/అవధానం స్వయంచాలకంగా పెరుగుతుంది.

 * సార్థక అభ్యాసనం: ఇష్టంతో నేర్చుకున్న అంశాలు సుదీర్ఘకాలం జ్ఞాపకం ఉంటాయి.

 * వృత్తి మార్గదర్శకత్వం (Vocational Guidance): విద్యార్థుల అభిరుచులను బట్టి వారికి అనువైన కోర్సులు మరియు వృత్తులను ఎంచుకోవడంలో ఉపాధ్యాయులు సహాయపడవచ్చు.

TET / DSC ప్రత్యేకం (Quick Revision Bits):

 * "అభిరుచి అనేది సుప్తచేతనంలో ఉన్న అవధానం" అని అన్నది ఎవరు? – మెక్‌డూగల్

 * 'Interesse' అనే పదం ఏ భాషకు చెందినది? – లాటిన్

 * కుడర్ ప్రాధాన్యతల నమోదు (KPR) దేనిని కొలవడానికి ఉపయోగిస్తారు? – అభిరుచులు

 * అవధానానికి, అభిరుచికి మధ్య ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? – నాణేనికి ఉన్న బొమ్మ-బొరుసు లాంటివి (ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి ఉంటాయి).

Click here to write the Test