TET DSC Psychology Creativity సృజనాత్మకత Notes and Practice Test

టెట్ సైకాలజీ: సృజనాత్మకత (Creativity) నోట్స్

1. నిర్వచనం మరియు భావన / Definition & Concept

 * తెలుగు: ఆలోచనల్లో నవ్యత, ప్రత్యేకత, సరికొత్త పరిష్కారాలను కనుగొనే సామర్థ్యాన్ని సృజనాత్మకత అంటారు. ఇది అసాధారణ ఆలోచనలను ఆవిష్కరించడం.

 * English: Creativity is the ability to produce ideas or solutions that are novel, unique, and practically valuable. It involves thinking out of the box.

2. ఆలోచనా రకాలు / Types of Thinking (J.P. Guilford)

 * భిన్న ఆలోచన (Divergent Thinking):

   * ఒకే సమస్యకు బహుళ కోణాల్లో కొత్త పరిష్కారాలు కనుగొనడం.

   * ఇది సృజనాత్మకతకు మూలాధారం.

   * English: Generating multiple unique solutions to a single problem. This is the cornerstone of creativity.

 * సమైక్య ఆలోచన (Convergent Thinking):

   * ఇప్పటికే ఉన్న నియమాలు, సూత్రాల ఆధారంగా ఒకే ఒక సరైన సమాధానం రాబట్టడం.

   * ఇది సాధారణ ప్రజ్ఞకు (Intelligence) సంబంధించింది.

   * English: Arriving at a single, correct, standard answer. Strongly associated with general intelligence.

3. సృజనాత్మకత దశలు / Stages of Creativity (Graham Wallas - 1926)

| దశ / Stage | తెలుగు వివరణ | English Description |

|---|---|---|

| 1. సన్నాహక దశ (Preparation) 

సమస్యను గుర్తించి, అవసరమైన సమాచారాన్ని సేకరించడం. | Identifying the problem and gathering relevant data. |

| 2. గుప్తాలోచన / నిద్రాణ దశ (Incubation) 

 సమస్యపై స్పృహతో కూడిన ఆలోచనను తాత్కాలికంగా పక్కన పెట్టడం. | Unconscious processing; consciously setting the problem aside. |

| 3. ప్రకాశనం / అంతర్దృష్టి (Illumination) 

 ఉన్నట్టుండి ఒక్కసారిగా మెరుపులా పరిష్కారం తట్టడం (Aha! Moment). | Sudden realization or flash of insight (The "Aha!" moment). |

| 4. నిరూపణ / సరిచూచుకోవడం (Verification)

 | లభించిన పరిష్కారం సరైనదో కాదో ప్రయోగాత్మకంగా సరిచూడటం. | Testing, evaluating, and refining the generated solution. |

4. సృజనాత్మకత లక్షణాలు / Characteristics of Creativity (Guilford & Torrance)

 * ధారాళత (Fluency): ఇచ్చిన సమయంలో ఎక్కువ సంఖ్యలో ఆలోచనలు లేదా సమాధానాలు వ్యక్తం చేయడం (Rapid flow of ideas).

 * సరళత / వశ్యత (Flexibility): విభిన్న వర్గాలు లేదా కొత్త కోణాల్లో ఆలోచించడం (Shifting approaches or viewpoints).

 * మౌలికత (Originality): ఎవరికీ తట్టని అరుదైన, సరికొత్త ఆలోచనలను వ్యక్తపరచడం (Statistical rarity and novelty of ideas).

 * విస్తరణ (Elaboration): ప్రారంభ ఆలోచనకు మరిన్ని వివరాలను జోడించి మెరుగుపరచడం (Adding detail and refining the idea).

5. సృజనాత్మకత పరీక్షలు & పెంపొందించే పద్ధతులు / Tests & Techniques

 * పరీక్షలు (Tests):

   * TTCT (Torrance Tests of Creative Thinking): ఈ.పి. టోరెన్స్ (E.P. Torrance) రూపొందించిన పరీక్షలు (చిత్రాల పూర్తి, అసాధారణ ఉపయోగాలు).

   * బాకర్ మెహదీ పరీక్షలు (Baqer Mehdi Tests): భారతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రూపొందించిన పరీక్షలు (శాబ్దిక & అశాబ్దిక).

   * పాసీ పరీక్షలు (Passi Test of Creativity): బి.కె. పాసీ రూపొందించిన పరీక్ష.

 * బోధనా పద్ధతులు (Promotional Techniques):

   * మేధోమథనం (Brainstorming): అలెక్స్ ఆస్బోర్న్ (Alex Osborn) ప్రతిపాదించారు. తీర్పులు లేదా విమర్శలు లేకుండా స్వేచ్ఛగా ఆలోచనలు రప్పించడం.

   * సైలెక్టిక్స్ (Synectics): విలియం గార్డన్ (William Gordon) రూపొందించిన రూపక/పోలిక పద్ధతి.

   * లాటరల్ థింకింగ్ (Lateral Thinking): ఎడ్వర్డ్ డి బోనో (Edward de Bono) ప్రతిపాదించిన పార్శ్వ ఆలోచనా సరళి.

(link) Write Test